Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşınan yeni kanun teklifiyle, ilk arabasını alacak vatandaşlara ÖTV’siz araç müjdesi verildi. “İlk Arabam” destek programı kapsamında hazırlanan taslağa göre, daha önce üzerine hiç taşıt tescil edilmemiş kişilere sıfır kilometre otomobil alımlarında Özel Tüketim Vergisi muafiyeti sağlanması planlanıyor. Tüketicilerin bu haktan faydalanabilmesi için satın alınan taşıtın 5 sene boyunca satılmaması ve aracın mutlak surette Türkiye’de üretilmiş olması gerekiyor. Tasarı Meclis’ten geçip yasalaştığında, vatandaşlar piyasa fiyatının neredeyse yarısına yerli üretim bir araba sahibi olabilecek.
İlk arabasını alacaklara yönelik ÖTV muafiyeti başvuru şartları; kişinin daha önce kendi adına kayıtlı bir taşıtının bulunmaması, satın alınacak sıfır aracın yerli üretim olması ve en az 5 sene elden çıkarılmama taahhüdü verilmesidir. Buna ek olarak, taslak metinde dar gelirli vatandaşları desteklemek maksadıyla hane halkı aylık gelir limiti ve çok çocuklu aile yapısı gibi sosyo-ekonomik kriterlerin de sürece dahil edileceği öngörülüyor.
Bu stratejik paket, sıfır kilometre taşıtlara erişimi kolaylaştırmanın ötesinde yerli otomobil endüstrisi için büyük bir ivme yaratmayı hedefliyor. Devlet, markaların düzenlediği sıfır araç kampanyaları ile birleşecek bu vergi indirimini yalnızca Türkiye sınırları içerisinde üretim yapan fabrikalar için geçerli kılacak. Yasa yürürlüğe girdiğinde, olası karmaşayı önlemek adına tüm başvuruların e-Devlet kapısı üzerinden dijital sıraya alınması planlanıyor.
Vergisiz otomobil alımının suiistimal edilerek bir yatırım veya ticari kâr aracına dönüşmesini engellemek için tasarıya oldukça kesin bir şerh düşülüyor. ÖTV ödenmeden alınan aracın 5 sene boyunca üçüncü şahıslara satışı, hukuki devri veya vekalet yoluyla kullandırılması tamamen yasaklanacak. Bu süre dolmadan taşıtın nakde çevrilmek istenmesi durumunda, devlet en başta tahsil etmediği Özel Tüketim Vergisi tutarını yasal gecikme faiziyle birlikte ilk sahibinden geri tahsil edecek.
Benzer bir denetim mekanizması halihazırda engelli raporuyla alınan taşıtlarda da kusursuz biçimde işliyor. Ana hedef, hazine destekli bu devasa finansman avantajının doğrudan aile tipi ulaşım ihtiyacı duyan gerçek kişilere ulaşmasını sağlamaktır. Beklenmedik durumlarda (kaza, deprem, sel gibi) aracın hurdaya ayrılması halinde beş yıllık bekleme süresinin esnetilmesi, komisyonda görüşülen istisnai maddeler arasında yer alıyor.
Düzenlemenin kalbini “yerli üretim ve asgari yerlilik oranı” kuralı oluşturuyor. Yabancı menşeli ithal otomobiller bu teşvikin tamamen dışında tutulacak. Türkiye’de montajlanan ve Sanayi Bakanlığı’nın belirlediği standartları karşılayan markalar, vergisiz araç fiyat listeleri içerisine dahil edilecek. Tüketiciler, bu süreçte bankaların sunduğu düşük taşıt kredisi faiz oranları ile de desteklenecek. Taslak yasalaştığı takdirde şu modellerin kapsama girmesi kuvvetle muhtemel görünüyor:
Togg T10X: Tamamen yerli olan elektrikli gururumuz, bu teşvikin başrol oyuncusu konumunda.
Renault Clio & Duster: Bursa’daki dev tesiste üretilen bu çok tercih edilen modeller indirimden faydalanacak.
Fiat Egea Ailesi: Sedan ve Cross kasalarıyla yıllardır pazar lideri olan model, dar gelirlinin ilk tercihi olmaya devam edecek.
Hyundai i20 & Bayon: İzmit fabrikasında banttan inen bu B segmenti araçlar da kapsama alınacak.
Toyota Corolla Sedan: Sakarya’da üretilen hibrit ve benzinli versiyonları teşvik listesine girecek.
