Çalışma hayatındaki kadınların sahip olduğu en önemli ve maalesef en çok gözden kaçırılan yasal haklardan biri “Evlilik Tazminatı”dır. Normal şartlarda kendi isteğiyle işten ayrılan (istifa eden) bir çalışan kıdem tazminatı alamazken, kanun koyucu kadın işçilere evlilik durumu için özel bir istisna tanımıştır. 1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlükteki 14. maddesine göre; evlenen kadın çalışan, resmi nikah tarihinden itibaren belirli bir süre içinde işten ayrılırsa, çalıştığı her tam yıl için bir aylık brüt maaşı tutarında kıdem tazminatını almaya hak kazanır.
Evlilik tazminatı, aslında bildiğimiz kıdem tazminatının ta kendisidir. Sadece, istifa durumunda tazminat ödenmesinin yasak olduğu genel kuralın “kadının evlenmesi” şartıyla esnetilmiş halidir. Yasa, kadının evlilik sonrası aile birliği içindeki sorumluluklarının artabileceği veya eşinin bulunduğu şehre/ülkeye taşınabileceği ihtimalini göz önünde bulundurarak, kadına kendi iradesiyle iş akdini feshetme ve birikmiş tazminatını alma hakkı sunar.
Bu haktan faydalanabilmek için aşağıdaki üç şartın aynı anda sağlanması zorunludur:
Cinsiyet Şartı: Kanun bu hakkı yalnızca kadın çalışanlara tanımıştır. Erkek çalışanlar evlilik gerekçesiyle istifa edip kıdem tazminatı talep edemezler.
Kıdem Süresi: İşçinin aynı işverene bağlı işyerinde veya işyerlerinde en az 1 tam yıl (365 gün) çalışmış olması gerekir. 1 yıldan az çalışanlar bu haktan yararlanamaz.
1 Yıl İçinde Başvuru: İş akdinin (istifanın), resmi nikah tarihinden itibaren tam 1 yıl içinde gerçekleştirilmiş olması şarttır. Dini nikah veya nişanlılık durumu geçerli değildir.
Evlilik nedeniyle ayrılan bir kadına ödenecek tutar, son aldığı Brüt Ücret (yol, yemek, ikramiye gibi düzenli sosyal yardımlar dahil edilmiş giydirilmiş brüt ücret) üzerinden hesaplanır. Çalışılan her tam yıl için 30 günlük brüt ücret ödenir. Artan aylar ve günler de oranlanarak hesaba katılır. (Tazminattan sadece binde 7,59 oranında damga vergisi kesilir.)
